Hvað er fjölyrki?
Orðið öryrki er takmarkandi og hefur á sér neikvætt yfirbragð og takmarkandi merkingu. Orðið fjölyrki á betur við fólk í þessari stöðu þar sem það þarf að hafa mun meira fyrir flestum hlutum og með eigin hugviti og útsjónarsemi að skapa sér viðurværi og tekjugrundvöll. Ímyndin um öryrkja sem felst í orðinu er hamlandi og í mörgum tilfellum röng.
Í orðanna hljóðan gæti fjölyrki verið bóndi sem yrkir og ræktar fjölbreyttar afurðir á jörð sinni. Hin augljóslega merking orðsins vísar til FjÖLhæfni einstaklings til að auka möguleika sína til að komast betur af og auka þannig lífsgæði sín til farsældar.
Fjölyrki er fyrst og fremst úrræðagóður einstaklingur. Það að vera úrræðagóður einstaklingur vísar í skapandi hugsun til að leysa verkefnin hvert af öðru og ýta hindrunum hverskonar úr vegi svo að á leiðarenda verði komist.
Einstaklingar sem búa við fötlun hverskonar, s.s. blindu/lögblindu, heyrnarleysi, að þurfa hjólastól eða styðjast við göngugrind o.s.frv. í sínu daglega lífi eru án vafa úrræðagóðir einstaklingar.
Þau þurfa að hafa mun meira fyrir lífinu til að komast af. Þau auka fjölhæfni sína til að komast af, með því að efla sig á sem allra flestum sviðum. Virkja eins og hægt er alla sína möguleika þrátt fyrir hömlur til að leysa hin flóknustu mál sem takast þarf á við í dagsins önnum.
Til að mynda manneskja sem notast við hjólastól fer í matvörubúð, tekst á við FJÖLbreyttar áskoranir í þeim leiðangri. Blindur maður sem þarf að komast yfir götu gerir slíkt hið sama, hann finnur sínar leiðir. Heyrnarlausa manneskjan sem nær hvað oftast að gera sig skiljanlega þrátt fyrir að langstærsti hluti samborgaranna tali alls ekki tungumálið hennar, sjálft táknmálið.
Þetta eru klárlega úrræðagóðir einstaklingar sem hafa FJÖLbreytta hæfileika, að komast yfir götu með lokuð augu, eða reyna gera sig skiljanlegan á táknmáli þegar mikið liggur við. Svo ekki sé talað um alla fjölyrkjana sem keppa á Ólympíuleikum fatlaðra og öll heimsbyggðin fylgist með af aðdáun með gleðitár á kinn.
Sólmari Marel, fjölyrkja finnst alveg galið og móðgandi að kalla allt þetta FJÖLhæfa fólk öryrkja. Þessir einstaklingar og fleiri í svipaðri stöðu eru sannkallaðir fjölyrkjar, stútfullir af hæfileikum með athyglisgáfurnar í toppformi.
Helen Keller, sem var daufblind lét aldrei neitt stoppa sig þrátt fyrir að vera bæði sjón og heyrnarlaus. Hún skrifaði bækur, ferðaðist meira um heiminn en langflestir á hennar æviskeiði til þess eins að berjast fyrir réttindum fatlaðs fólks. Eftirfarandi setning Helen er lýsing hennar á metnaði og hugrekki sem hún átti ómælt í sjóði. Þessi setning er fallegt leiðarljós fyrir okkur öll og ekki síst okkur fjölyrkjana.
„Maður getur aldrei samþykkt að læðast þegar maður finnur fyrir hvata til að svífa.“
Eitt af því sem einkennir marga fjölyrkja er að þeir eru með marga bolta í einu á lofti til að komast betur af. Til að mynda mála sumir fatlaðir með munni sínum stórkostleg listaverk, blindir/lögblindir skrifa bækur og gefa sjálfir út. Margir aðrir fjölyrkjar, prjóna peysur og aðrar vörur í tonnavís, skemmta og leika á hljóðfæri, semja lög og svo mætti lengi telja. Allt þetta gera þeir til að hafa eitthvað fyrir stafni, efla lífsgleðina og styrkja afkomu sína.
X: Við hvað starfar þú?
Y: Ég er fjölyrki.
X: En áhugavert.
Fjölgum störfum fyrir alla hæfileikaríku FJÖLyrkjana, brjótum fordómavegginn.
Ykkar einlægur
Sólmar Marel, FJÖLYRKI